Bệnh hen suyễn ở trẻ em: Cách nhận biết và điều trị

 

Với bất kỳ ai ở độ tuổi nào mắc phải căn bệnh hen suyễn đều là nỗi khổ. Với người lớn đã đành, với trẻ em còn là gánh nặng cho gia đình và rất nguy hiểm. Tỉ lệ trẻ em mắc bệnh hen suyễn cũng cao gấp đôi người lớn. Thế nhưng, có một thực tế là việc chẩn đoán hen suyễn ở trẻ em lắm khi bị chậm trễ, nhất là trẻ dưới 2 tuổi, nên dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm cho trẻ nhỏ. Hãy cùng tìm hiểu về bệnh hen suyễn ở trẻ em, cách nhận biết và điều trị bệnh qua bài viết dưới đây.

Bệnh hen suyễn ở trẻ em

Nhận biết hen suyễn ở trẻ em

Nguyên nhân gây ra bệnh hen suyễn ở trẻ em

Bệnh hen suyễn ở trẻ em thường bắt đầu khi trẻ từ 2 đến 10 tuổi. Có những nguyên nhân gây ra bệnh hen suyễn trẻ em dưới đây:

nguyên nhân bệnh hen suyễn ở trẻ em

Các yếu tố di truyền, thời tiết, môi trường sống có thể gây hen suyễn cho trẻ

– Do di truyền: Những trẻ được sinh ra trong gia đình có bố hoặc mẹ bị hen suyễn sẽ có nguy cơ mắc hen suyễn cao hơn so với những trẻ bình thường. Còn nếu cả bố mẹ đều bị hen thì đến 60% con sinh ra sẽ bị hen.

– Do nhiễm trùng đường hô hấp do virus hoặc vi khuẩn.

– Do thay đổi thời tiết, những đợt chuyển mùa, hay xuất hiện do hít phải bụi, hơi khói của bếp than, khói thuốc lá, lông súc vật, phấn hoa..

– Do trẻ vận động mạnh gắng sức như chạy, đùa nghịch…

Do trẻ ăn một số thực phẩm dễ gây dị ứng như tôm, cua, cá biển, trứng, sữa,…

Dấu hiệu bệnh hen suyễn ở trẻ em

Triệu chứng hen suyễn ở trẻ em đầu tiên là ho dai dẳng, dấu hiệu hen suyễn nặng hơn về đêm. Cùng thêm hiện tượng thở khò khè, khó thở, thở gắng sức, nặng ngực. Hen suyễn trẻ em cũng có thể biểu hiện dưới dạng viêm phế quản khó thở.

dấu hiệu trẻ bị hen suyễn

Ho dai dẳng là triệu chứng hen suyễn ở trẻ em 

Hen suyễn ở trẻ em được chia làm 4 mức độ và ở mỗi mức độ có những dấu hiệu bệnh hen suyễn  khác nhau:

– Mức độ 1 có cơn hen ngắt quãng nhẹ: Các dấu hiệu trẻ bị hen suyễn lúc này chưa rõ ràng lắm, có thế nhầm với một số bệnh hô hấp khác, thi thoảng ho thường xảy ra vào ban ngày dưới 1 tuần/lần, trẻ vẫn hoạt động bình thường.

– Mức độ 2 có cơn hen dai dẳng nhẹ: Triệu chứng hen suyễn ở trẻ lúc này xảy ra ở cấp độ nhẹ, triệu chứng hen xuất hiện ban ngày.

– Mức độ 3 có cơn hen dai dẳng trung bình: Biểu hiện bệnh hen suyễn ở trẻ lúc này xảy ra hàng ngày, cơn hen gây ảnh hưởng đến các hoạt động của trẻ.

– Mức độ 4 có cơn hen dai dẳng nặng: Dấu hiệu của bệnh hen suyễn ở trẻ em xảy ra thường xuyên và kéo dài, hạn chế các hoạt động thể lực của trẻ và thường xuất hiện cơn hen vào ban đêm.

Bệnh hen suyễn ở trẻ em có nguy hiểm không?

Bệnh hen suyễn ở trẻ em có thể dẫn đến những biến chứng rất nguy hiểm, để lại hậu quả nghiêm trọng như lên cơn hen suyễn phải nhập viện, thậm chí có thể tử vong. Bệnh hen suyễn ở trẻ em rất nguy hiểm, nên người lớn cần chú ý chăm sóc trẻ và theo dõi khi trẻ lên cơn hen suyễn. Các biến chứng nguy hiểm khi bé bị hen suyễn như sau:

bệnh hen suyễn ở trẻ em có nguy hiểm không

Trẻ hen suyễn nếu không được phát hiện và xử lý sớm có thể dẫn tới nhiều biến chứng nguy hiểm

  1. Nhiễm khuẩn phế quản

Độ ẩm không khí cao mỗi khi thời tiết chuyển mùa, là điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn, virus gây viêm nhiễm tai mũi họng và cả hệ thống đường hô hấp, khiến triệu chứng bệnh hen suyễn ở trẻ nặng hơn.

  1. Giãn phế nang đa tiểu thùy

Sự đàn hồi của các phế nang ở trẻ bị hen suyễn sẽ giảm dần theo thời gian dẫn đến thể tích khí thở ra ít, khí cặn tăng, còn gọi là bệnh khí phế thũng.

  1.  Xẹp phổi

Hơn 1/3 trẻ em bị hen suyễn phải nằm viện vì hen bị biến chứng xẹp phổi. Khi bệnh hen suyễn ở trẻ em ổn định hơn, tình trạng xẹp phổi sẽ ít gặp phải.

  1. Tràn khí màng phổi, tràn khí trung thất

Khi phải làm việc gắng sức hoặc ho mạnh do bé bị hen suyễn, thành phế nang dễ bị bục vỡ dẫn đến tràn màng phổi, tràn khí trung thất. Tại vùng phế nang giãn các mạch máu thưa thớt, nuôi dưỡng kém, áp lực trong phế nang tăng nên dễ dẫn đến hiện tượng trên.

  1. Tâm phế mãn tính

Khi có các hoạt động gắng sức, bệnh nhân thường cảm thấy khó thở, đau vùng hạ sườn phải, gan có thể to hoặc mấp mé bờ sườn. Thời gian dẫn đến tâm phế mãn tính của từng trẻ bị hen suyễn khác nhau, có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, thậm chí lâu hơn.

  1. Ngừng hô hấp kèm theo tổn thương não

Đây là tình trạng trẻ bị hen suyễn quá lâu gây  suy hô hấp kéo dài dẫn đến thiếu oxy não.

  1. Suy hô hấp

Trường hợp này thường gặp ở những trẻ bị hen suyễn cấp tính nặng hoặc ác tính. Trẻ sẽ bị khó thở, tím tái liên tục, đôi khi ngừng thở, phải thở máy hỗ trợ. Đây là một trong những nguyên nhân gây tử vong ở trẻ bị hen suyễn

Cách chữa bệnh hen suyễn ở trẻ em

Cách chữa bệnh hen suyễn ở trẻ em bằng Tây y

Những loại thuốc Tây y chữa bệnh hen suyễn ở trẻ em chủ yếu làm giảm nhanh chóng các cơn đau trong đường hô hấp, giúp trẻ thở dễ dàng hơn. Những loại thuốc này có thể là albuterol, được sử dụng kết hợp với máy khí dung ( nebulizer) hay thuốc hen dạng hít ( MDI). Đây là cách chữa được áp dụng nhiều nhất trong chữa trị bệnh hen suyễn ở trẻ em. Để giảm sức tấn  công của căn bệnh hen suyễn, mẹ có thể cho bé sử dụng loại thuốc controller. Loại thuốc này giúp giảm sưng viêm và giúp bé thở dễ dàng hơn.

Cách chữa bệnh hen suyễn ở trẻ em

Sử dụng bình xịt định liều để dự phòng cơn hen suyễn

  1. Thuốc chữa hen suyễn cho trẻ dạng hít

Phổ biến là các loại như MDI (metered-doseinhaler) ống hít định liều; DPI(dry power inhaler) ống hít thuốc dạng bột khô; ICS (inhaler glucocosteroides corticosteroid) dạng hít

  1. Dung dịch khí dung

Dùng máy xông khí dung trị hen suyễn ở trẻ là phương pháp dùng phổ biến nhất với trẻ nhỏ. Máy khí dung là một máy chạy bằng pin hoặc điện, dùng để chuyển những loại thuốc dạng lỏng thành dạng khí giúp bé có thể hít không khí vào phổi qua một mặt nạ. Điều trị bằng máy khí dung thường chỉ mất 10 phút.

  1. Thuốc cắt cơn hen suyễn trẻ em

Sabutamol (ventolin) hoặc Terbutaline( Bricanyl) thường được sử dụng để cắt cơn hen. Các thuốc này có tác dụng giảm các triệu chứng hen suyễn trẻ nhỏ bằng cách giãn đường dẫn khí làm bé dễ thở hơn.

  1. Thuốc kiểm soát dài hạn

Tức thuốc ngăn ngừa trẻ em bị hen suyễn. Thường sử dụng một số loại thuốc Corticosteroid dể điều trị hen suyễn ở trẻ em. Thuốc trị hen suyễn trẻ em này giúp làm giảm nguy cơ dẫn đến các cơn hen suyễn nặng, kiểm soát tình trạng viêm mãn tính đường hô hấp. Thuốc trị hen suyễn trẻ em cần dùng thời gian dài, ngay cả khi trẻ đã khỏe mạnh.

  1. Dung dịch thuốc tiêm

Tùy vào độ tuổi và tình trạng bệnh mà bác sĩ sẽ kê thuốc tiêm khác nhau.

Ngoài ra cũng cần lưu ý trong đợt kịch phát của hen suyễn trẻ em không được dùng các thuốc sau đây: Thuốc an thần, thuốc long đờm vì có thể làm trẻ ho nặng hơn, vật lý trị liệu vùng ngực  có thể làm trẻ khó chịu hơn.

Cách chữa bệnh hen suyễn ở trẻ em bằng Đông Y và thuốc dân gian

Trong dân gian, ông bà ta vẫn lưu truyền nhiều cách chữa các bệnh hô hấp trong đó có bệnh hen suyễn, đặc biệt hen suyễn ở trẻ nhỏ thì càng phải chú ý nhiều hơn cách chữa trị. Nếu việc dùng thuốc Tây có thể dẫn đến nhờn thuốc và dứt cơn hen tạm thời, giảm triệu chứng thì cách chữa bệnh hen suyễn ở trẻ em theo Đông y kết hợp với nhiều bài thuốc dân gian. Điều trị hen suyễn ở trẻ em cần chú ý đặc biệt vì đối tượng trẻ còn nhỏ, sức đề kháng yếu và rất nhạy cảm. Dưới đây là một số gợi ý về cách chữa bệnh hen suyễn bằng dân gian và Đông y:

Cách điều trị bệnh hen suyễn ở trẻ em

  1. Trị bệnh hen ở trẻ em bằng mật ong

Mật ong có tác dụng kháng viêm, diệt khuẩn lại có mùi vị thơm ngọt tự nhiên, nên được lựa chọn thuốc trị hen suyễn trẻ em phổ biến nhất. Mẹ có thể hòa mật ong tầm 1 thìa cà phê vào 1 chén nước ấm sau đó khuấy tan đều, cho trẻ uống ngày 3 lần, tình trạng hen suyễn ở trẻ sẽ thuyên giảm.

  1. Gừng chữa bệnh hen suyễn ở trẻ em

Gừng có tác dụng điều trị hiệu quả nhiều bệnh liên quan đến đường hô hấp. Khi trẻ bị bệnh hen suyễn, bạn có thể giã nhỏ gừng rồi vắt lấy nước cốt. Hòa nước gừng với 1 thìa cafe mật ong, ½ chén nước, khuấy đều rồi cho trẻ uống. Loại nước này ngon, thơm, ngọt dễ uống nên được lựa chọn làm thuốc chữa bệnh hen suyễn ở trẻ nhỏ nhiều nhất.

  1. Dầu khuynh diệp 

Dầu khuynh diệp có tác dụng giảm nhanh chóng các triệu chứng gây bệnh hen suyễn ở trẻ. Đặc biệt là chất Eucalypton có trong tinh dầu sẽ phân hủy nhanh chóng lớp dịch nhày. Mẹ thực hiện bằng cách nhỏ vài giọt tinh dầu khuynh diệp lên ngực trẻ rồi tiến hành massage, rồi ủ ấm cho trẻ chừng 1 giờ.

  1. Dùng mù tạt

Mẹ nhỏ dầu mù tạt lên ngực rồi xoa cho trẻ khoảng 20 phút. Cách làm này sẽ giúp các hoạt chất kháng viêm trong mù tạt thấm sâu vào bên trong da, tương tác và ngăn chặn với các dấu hiệu bệnh hen suyễn ở trẻ em.

Trẻ em bị hen suyễn nên ăn gì và kiêng gì?

Bé bị hen suyễn nên ăn gì?

Những nhóm thực phẩm sau đây, mẹ cần chú ý bổ sung vào thực đơn hàng ngày cho bé bị hen suyễn nhé:

Bổ sung các chất chống oxy hóa: Vitamin C, vitamin E, glutathione, beta-caroten là tiền chất vitamin A,… được coi là những dưỡng chất có thể tác động đến các phản ứng viêm trong cơ thể. Vitamin E có nhiều trong dầu thực vật như dầu oliu, dầu hướng dương, dầu hạt nho và các loại hạt, cùng bêta-caroten (có nhiều trong rau ngót, ớt vàng to, gấc, cà rốt…) có tác dụng bảo vệ và tăng cường chức năng hô hấp rất tốt cho bé bị hen suyễn.

trẻ em bị hen suyễn nên ăn gì

Trẻ em bị hen suyễn nên bổ sung các chất chống oxy hóa

– Bổ sung chất béo omega 3: Đây là vũ khí lợi hại giúp điều trị và phòng bệnh hen hiệu quả. Rau xanh, dầu hạt cải, viên dầu cá hoặc các loại cá biển như: cá hồi, cá trích, cá mòi, cá thu, cá ngừ,… được coi là dồi dào hàm lượng omega 3 bạn nên bổ sung. Tuy nhiên, nếu bé nhà bạn có dị ứng với cá thì nên tránh xa để tránh bé bị hen suyễn tái phát nhé.

– Tăng cường chất Magie: Magie giúp kháng viêm và giãn các cơ bao quanh khí phản nên rất tốt đối với trẻ bị hen suyễn. Mẹ chú ý bổ sung các loại thực phẩm giàu magie như: rau xanh, ngũ cốc, cà chua, sữa, đậu vào khẩu phần ăn hàng ngày cho bé bị hen suyễn.

– Mật ong hỗ trợ chữa trị cho trẻ bị hen suyễn: Mật ong có thể làm giảm tình trạng viêm và loãng đờm để dễ dàng giúp bé bị hen suyễn tống ra ngoài. Giúp bé ngăn ngừa cơn hen tái phát và tăng cường chức năng hô hấp cho trẻ. Có thể pha mật ong hàng ngày vào nước ấm cho trẻ uống.

Kiêng ăn 

Chất kích thích: Bạn nên hạn chế tối đa việc sử dụng rượu bia, đồ uống có cồn, cà phê, thuốc lá, thức ăn chứa nhiều gia vị,…  cho trẻ bị hen suyễn vì chúng đẩy nhanh việc tăng tiết dịch, khiến các biểu hiện bệnh hen suyễn biểu hiện nặng hơn.

Thức ăn mặn: Bé bị hen suyễn ăn nhiều muối sẽ có tỉ lệ phát bệnh cao hơn nhiều lần với những trẻ khác. Nên khuyến khích trẻ nên ăn nhạt sẽ tốt hơn.

Thức ăn gây dị ứng: Sữa, phô mai, tôm, cua, gà,… là những thực phẩm dễ gây dị ứng cho trẻ, nên mẹ cần chú ý nếu trẻ dị ứng với thức ăn nào trước đó thì nên tránh ngay.

Cách phòng tránh bệnh hen suyễn ở trẻ em

Hen suyễn ở trẻ em mùa lạnh đang ngày càng phổ biến khi mà tỷ lệ trẻ mắc bệnh ngày một tăng, đột biến vào các giai đoạn thời tiết chuyển mùa. Để tăng cường sức đề kháng giúp chữa trị bệnh hen suyễn ở trẻ mùa lạnh chính là cung cấp cho trẻ một chế độ ăn đầy đủ dưỡng chất.

Nếu do di truyền nhà bé có người bố hoặc mẹ bị viêm phế quản thì trẻ khó tránh khỏi bệnh. Tuy nhiên, bố mẹ có thể phòng chống bệnh hen suyễn cho trẻ theo những cách dưới đây:

Cách phòng tránh bệnh hen suyễn ở trẻ em

 Không để trẻ bị nhiễm lạnh, mặc quần áo đủ ấm cho trẻ.

– Đảm bảo giữ ấm cho trẻ khi trời lạnh, mặc ấm và đeo khẩu trang cho trẻ.

– Không hút thuốc lá gần trẻ, sẽ làm tăng nguy cơ phát tác cơn hen hoặc mắc bệnh hen suyễn ở trẻ. Vì khói thuốc lá là tác nhân gián tiếp gây nên nhiều bệnh lý nguy hiểm về đường hô hấp, một trong số đó là hen suyễn.

– Tránh cho trẻ hít phải khói, cần chú ý sử dụng lò sưởi hoặc bếp lò có thể gây kích thích tới hệ thống hô hấp của trẻ.

– Nếu trẻ bị dị ứng với lông thú nuôi thì không cho trẻ tiếp xúc với thú nuôi.

– Tạo môi trường sống, học tập hòa đồng, không nên tạo áp lực, căng thẳng cho trẻ, cẩn trọng cho trẻ vận động mạnh bị mệt mỏi, thở gấp.

Bệnh hen suyễn ở trẻ em rất nguy hiểm, nên các bậc phụ huynh cần chú ý theo dõi mọi triệu chứng của trẻ và chăm sóc trẻ cẩn thận. Hi vọng những thông tin về bệnh hen suyễn trẻ em trên đây sẽ cung cấp thêm kinh nghiệm và cách chăm sóc cho bạn trong việc chăm sóc cho bé. Chúc bé và gia đình bạn mạnh khỏe.

admin / Tháng Ba 26, 2018

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *